Sữa Việt Nam

Chăn nuôi bò sữa một ngành kinh doanh có lãi…

Mục đích của chăn nuôi là thu lợi nhuận để có một cuộc sống no ấm và phát triển mở rộng chăn nuôi.

Hiện nay đa số các hộ chăn nuôi tại Việt Nam chỉ nuôi vài con bò. Với số tiền bán sữa của 1 hay 2 con bò thì khó có thể sống sung túc nếu sữa là nguồn thu nhập duy nhất.   

Câu hỏi đặt ra là liệu nông dân có thu được nhiều lợi nhuận hơn khi nuôi thêm bò?   

Một băn khoăn khác là liệu so với các loại hình chăn nuôi khác chăn nuôi bò sữa có mang tính cạnh tranh? Hay nói cách khác, liệu nuôi lợn, gia cầm hay sử dụng đất trồng hoa, rau hoặc cà phê có mang lại lợi nhuận nhiều hơn chăn nuôi bò sữa?   

Câu hỏi thứ 2 rất khó trả lời. Chăn nuôi bò sữa chắc chắn có một số lợi thế so với các hình thức chăn nuôi khác.  

Thứ nhất, Việt Nam có nhiều nhà máy chế biến sữa lớn sẵn sàng mua sữa với giá tương đối ổn định. Cứ 2 tuầnhoặc 1 tháng nông dân được thanh toán tiền bán sữa. Sảnlượng sữa khá ổn định vì vậy có thể ước tính được thu nhậpcủa nông dân trong 1 năm. Đây là một lợi thế rất lớn so vớitrồng cà phê và cà chua, vì giá cà phê và cà chua có thể daođộng theo tuần và người trồng cà phê chỉ co thể thu tiềnvào những tháng cuối năm.   

Thứ hai, người chăn nuôi có thể “thu hoạch” sữa hàng ngày và làm việc đều đặn suốt cả năm trong khi người trồng cà phê phải đợi một vài năm để cây có thể cho thu hoạch tốt.   

Tuy nhiên, một bất lợi của chăn nuôi bò sữa là vốn đầu tư ban đầu khá lớn. Một con bò chửa có giá 30 triệu đồng. Giáthuê đất khá cao trong khi cần tối thiểu 1.000m2/bò chosữa. Bò cần được ăn cỏ 365 ngày/năm, do đó hệ thống tướivà nước là rất cần thiết.  

Ngoài ra, cần xây dựng chuồng trạihợp lý và có thể cả hệ thống vắt sữa tự động 

Một nhân tố khác là chăn nuôi bò sữa tại Việt Nam còn khá mới trong khi để chăn nuoi bò sữa hiệu quả, kinh nghiệm và kiến thức là điều kiện tiên quyết.   

Có vẻ như hai nhân tố trên đã kìm hãm sự phát triển chăn nuôi bò sữa ở Việt Nam so với các lĩnh vực nông nghiệp phát triển và đã có thành tựu khác như trồng cà phê, gạo, hạt điều, nuôi cá… 

Tuy nhiên, dựa vào những thông tin dưới đây, chúng ta sẽ trả lời được câu hỏi đầu tiên: Liệu chăn nuôi bò sữa có đem lại nhiều lợi nhuận hơn nếu người chăn nuôi nuôi thêm bò?   

Dự án phát triển bò sữa Vinamilk - Campina đã thiết lập 30 mô hình chăn nuôi dành cho các hộ dân tại Lâm Đồng. Tất cả 30 hộ đều được đầu tư trong vài năm qua và họ có 5-15 con bò sữa. Các phép tính trong bài này dựa trên các số liệu trung bình của những hộ chăn nuôi tốt nhất - những người sẽ góp phần quan trọng vào phát triển ngành sữa tại Việt Nam.   

Chi phí đầu vào và lợi nhuận thu về trên mỗi con bò sữa đã được tính toán để xem xét liệu khi mở rộng chăn nuôi thì người nông dân có thể có đủ thu nhập để phát triển trang trại và nuôi gia đình không. 

Thu nhập 

Đầu tiên là thu nhập trên mỗi con bò. Nguồn thu của một trang trại không chỉ có tiền bán sữa mà còn bao gồm cả tiền bán bò và phân. Một nông dân chăn nuôi tốt ở Lâm Đồng có thể thu 5.000 lit sữa/bò/năm. Mỗi kg sữa chất lượng tốt có giá trung bình 6.000 đồng. Điều này có nghĩa là nông dân có thể thu được về 30 triệu đồng/bò/năm. 

Đại đa số nông dân không thu được nhiều tiền từ bán bò. Họ bán những con bê đực và bò sữa già đi để làm thịt với giá trung bình 2 triệu đồng/con và hầu như giữ lại hết bò cái tơ.   

Tại Lâm Đồng, phân bò có giá trị khá cao. Nước thải được dùng để tưới tiêu còn phân đặc có thể dùng để bón ruộng hoặc bán với giá từ 150.000 đến hơn 250.000 đồng/m3 tùy thuộc vào phương thức mua bán. Tại Bảo Lộc một số nông dân bán phân theo túi và thu về 6 triệu đồng/bò, trung bình thu nhập từ phân bò vào khoảng 2 triệu đồng/ con.

Tổng thu nhập hằng năm trên mỗi bò ở Lâm Đồng.
  • Thu nhập từ bán sữa 30.000.000 đồng
  • Thu nhập từ bán bò 2.000.000 đồng
  • Thu nhập khác 1.800.000 đồng
  • Tổng thu nhập/bò 33.800.000 đồng
Như vậy, người chăn nuôi có thể thu về khoảng 34.000.000 đồng/năm/bò. Số tiền này dùng để thanh toán tất cả mọichi phí.

Chi phí

Chi phí lớn nhất trong CNBS là thức ăn, đặc biệt là thức ăn tinh. Gia thức ăn tinh khá cao: 5.200 đồng/kg và nôngdân phải cho bò ăn rất nhiều thức ăn tinh mới thu được 1 kgsữa, trung bình 400 gr cám/1 kg sữa. Do đó một con bò cho5.000 kg sữa/năm sẽ cần lượng cám la:5.000 kg sữa x 400 gr cám = 2.000 kg cám/bò/năm.

Ngoai ra bò tơ, bê và bò cạn sữa cũng cần thức ăn tinh. Sở dĩ cần nhiều thức ăn tinh là do chất lượng cỏ tươi thấp. Cỏvoi tuy có ưu điểm là lớn nhanh và dễ trồng nhưng có hàmlượng chất xơ cao, năng lượng thấp và rất nghèo protein.Thử nghiệm tại dự án cho thấy các loại cỏ chứa nhiều nănglượng và protein hơn cỏ Voi cho sản lượng tương tự mà chiphi lại tương đương nên có thể giảm đang kể chi phi thứcăn tinh. Chi phi thức ăn tinh ước tính trung bình 15.000.000đồng/bò/năm.

Chi phí để trồng thức ăn thô xanh khá thấp vì chủ yếu liên quan đến chi phi phân bón và tiền điện dùng khi tưới tiêu. Một số nông dân thậm chí còn không dùng phân bón vì họ tưới nước thải từ phân chuồng. Ngay sau khi nông dân bắt tay vào trồng ngô, giá thanh thức ăn thô xanh giảm đáng kể: cỏ: 150 đồng/kg, ngô ủ chua: 700 đồng/kg. Trồng ngô là một giải pháp tốt giúp các trang trại lớn vượt qua thời kỳ thiếu thức ăn thô xanh. Cho bò ăn cỏ với ngô sẽ làm tăng sản lượng sữa và cải thiện sức khỏe cho bò.

Chi phi điện và nhiên liệu cũng được tính vào chi phi sản xuất thức ăn thô xanh. Trong các hộ chăn nuôi ở Lâm Đồng chi phí này chênh lệch rất lớn vì khoảng cách từ trang trại tới trạm thu gom ảnh hưởng tới chi phi xăng dầu. Tại Lâm Đồng nông dân có thể giảm tiền điện bằng cách sử dụng khí biogas.

Tổng chi phi hằng năm:
  • Thức ăn tinh 15.000.000 đồng
  • Thức ăn thô xanh 2.500.000 đồng
  • Điện/Nhiên liệu 1.500.000 đồng
  • Bảo dưỡng/sửa chữa 700.000 đồng
  • Thuê đất 1.000.000 đồng
  • Các khoản khác (thú y...) 500.000 đồng
  • Tổng cộng 21.200.000 đồng
Giá thuê đất ở mỗi tỉnh, thậm chí ở mỗi huyện cũng khác nhau do sự ảnh hưởng của loại đất, nguồn nước, sổ đỏ, thời gian thuê…
 
Lợi nhuận
 
Trung bình nông dân phải bỏ ra 21.200.000 đồng/bò. Như vậy ta có thể tính được lợi nhuận thu được:
 
33.800.000 - 21.200.000 = 15.600.000 đồng
 
Dĩ nhiên khoản tiền 15.600.000 đồng không phải tất cả là tiền lãi.

Nông dân dùng số tiền này để nuôi gia đình (và trả nợ nếu có). Đôi khi cần phải thay máy móc và xây dựng thêm chuồng trại hoặc mở rộng chăn nuôi.

Liệu nông dân có lời không nếu mua thêm bò?

Lấy thi dụ một nông dân co 6 con bò sữa và 70 triệu đồng tiền tiết kiệm, người nay muốn mở rộng đàn bò lên 9 con. Anh ta sẽ kiếm được số tiền là: 9 x 15.600.000 đồng/năm = 140.400.000 đồng/năm

Anh nông dân phải bỏ ra 50 triệu cho chi tiêu. Vì không vay nợ nên anh ta sẽ còn lại 90.400.000 đồng/năm để phát triển và duy trì công việc chăn nuôi của mình. Khi mua thêm 3 con bò và xây mới 1 cái chuồng, anh phải bỏ ra 3 x 30 triệu = 90 triệu để mua bo va 120 triệu để xay chuồng cho 10 con bo. Tổng số tiền phải chỉ là 210 triệu đồng. Đã có 70 triệu tiết kiệm, anh ta vay ngân hàng 140 triệu trong 3 năm với lãi suất 20%/năm thì mỗi năm anh nay phải trả ngân hàng số tiền là: 28 triệu tiền lãi + 47 triệu tiền vay gốc= 75 triệu đồng Với 90.400.000 kiếm được anh ta hoàn toàn có khả năng trả ngân hàng và để ra một số tiền nữa. Nếu người nông dân này có thể vay ưu đãi từ các công ty sữa lớn (như thực tế hiện nay) thì việc đầu tư tăng đàn càng thuận lợi hơn.

Từ đó ta có thể đưa ra kết luận và đây cũng chính là lời giải đáp cho câu hỏi đầu tiên, rằng chăn nuôi bò sữa là một ngành kinh doanh có lời. Với 6 bò người chăn nuôi đã có thể bỏ ra 50 triệu đồng/năm để nuôi gia đình, nhiều hơn mức lương của 2 công nhân hợp đồng. Thêm vào đó người chăn nuôi lại có cơ hội để phát triển đàn bò của mình.

Nguồn: trustmildaily.com (theo Tạp chí Milk Matters-04)
Ý kiến của bạn
Tên của bạn * :
E-mail * :
Tiêu đề * :
Nội dung * (Bạn vui lòng gõ tiếng việt có dấu):
 
Mã bảo mật * :   
   
Bài viết khác